images

Intervisiewerkgroepen

 

Intervisie als vorm van permanente vorming

Sig heeft onder meer als doelstelling hulpverleners een aantal mogelijkheden te bieden tot permanente studie en vorming. Naast studiedagen en workshops organiseert Sig ook intervisiewerkgroepen.

In eerste instantie worden deze georganiseerd voor personeel van de Centra voor Ambulante Revalidatie. De organisatie van de werkgroepen verloopt per werkjaar. Momenteel zijn er zeventien actief. Enkele daarvan hebben een eigen webpagina of een te downloaden publicatie.

De algemene coördinatie van de werkgroepen is in handen van Viviane Vermeiren. Per werkgroep is er een inhoudelijke coördinator (in het overzicht tussen haakjes vermeld). De werkgroepen komen om de zes weken samen. Er wordt per werkjaar een programma opgesteld. Daarnaast is er tijd voor het uitwisselen van informatie over recente studiedagen, publicaties, nieuwe tests of behandelingsmethodieken en gevalsbesprekingen.
 

>> Kies een werkgroep en lees het verslag van de werking van 2020-2021.

Taaltherapie bij kinderen

In 2020-2021 kozen we voor brainstormen rond diagnostiek ontwikkelingsdysfasie (met aanzet tot standardisering van verslaggeving en attest) en logopedische therapie bij kinderen met STOS (spraak- en taalontwikkelingsstoornissen) en OD (ontwikkelingsdysfasie).
Aan de hand van casussen deelden we ervaringen met onderzoek, diagnostiek en therapie.

Wegens coronamaatregelen schakelden we reeds na één live bijeenkomst noodgedwongen over op online vergaderingen. 

Knelpunten bij de opstart van logopedie bij kleuters en lagere schoolkinderen met (een vermoeden van) STOS en OD werden in kleine groepjes in breakout rooms besproken en vervolgens met de hele groep gedeeld. Ervaringen met tolken en taalanalisten bij kinderen in een meertalige context werden uitgewisseld. 

Naast hulpmiddelen en basisprincipes kwam ook de combinatie gesproken en geschreven taal aan bod. Verschillende collega’s volgden interessante webinars rond ondersteunend tekenen bij taaltherapie. We stonden ook stil bij het aanbrengen van abstracte taal en woordleerstrategieën. Ouderparticipatie en oudercoaching in functie van psycho-educatie en transfer blijft een belangrijk en terugkerend onderwerp. 

Casuïstiek rond het PDOD (Protocol Diagnostiek Ontwikkelingsdysfasie), met voorbeelden van diagnosestelling ontwikkelingsdysfasie, kreeg dit werkjaar ruim aandacht. Intervisiegewijs bespraken we tijdens elke werkgroep tips, nuttige methodes en materiaal voor spraak- en taaltherapie bij kinderen met STOS, OD, ASS (autismespectrumstoornis), al dan niet in combinatie met meertaligheid. Het online uitwisselen van interessant therapiemateriaal bleek een uitdaging die we steeds beter onder de knie kregen maar toch vonden we dat dit een ‘echte’ materiaalronde niet kon evenaren.

Het gebruik van verschillende onlinetools, bij het uitwisselen van informatie rond interessante studiedagen, het bespreken van tests (o.a. SpraakKlankOnderzoek, Celf-5-NL, ALDeQ, NNST-R) en het illustreren van stoorniskenmerken OD met filmmateriaal, vlotte steeds beter. We deelden tips rond het opstellen van digitale materiaaldatabanken. 

Na ruim twintig jaar coördinatie geven Ingrid en Begga de fakkel door. Volgend werkjaar gaan we, met twee kersverse coördinatoren aan het roer, verder aan de slag met het PDOD (Protocol Diagnostiek Ontwikkelingsdysfasie) en volgen we nieuw verschenen spraak- en taaltests op om deze kritisch te bekijken in functie van de limitatieve lijst taaltests. 
Het jaarthema is het uitdiepen van behandeling van spraak- taalproblemen bij kinderen met OD, STOS, VSTO en ASS. We zullen ons ook toeleggen op de relatie tussen auditieve deelvaardigheden en taalstoornissen.

Hanen

Deze werkgroep bestaat  uit gecertificeerde Hanen-logopedisten, die (bij voorkeur) in de praktijk met de Hanen-strategieën werken of aan de slag willen met het organiseren van de oudercursus. De Hanen-oudercursus heeft tot doel ouders van jonge kinderen met problemen op het vlak van taal en communicatie te leren hoe ze op een responsieve manier in het dagelijks leven een bijdrage kunnen leveren aan de ontwikkeling van hun kind. Sig organiseert regelmatig Hanen-workshops. Alleen logopedisten kunnen hiervoor inschrijven. In het afgelopen werkjaar besteedden we tijd aan het doornemen van de nieuwe versie van More than Words. De bewerking is bedoeld voor het organiseren van een cursus voor ouders met een kind met ASS. Enkele werkgroepleden volgden deze opleiding. We hebben samen (met voorbereiding thuis) zowel het ouderhandboek als de handleiding met diavoorstellingen doorgenomen. Verder gingen we aan de slag met theoretische materie gelinkt aan Hanen. Videomateriaal uit eigen oudercursussen werd gebruikt als intervisie. Hierbij spelen de Hanen-strategieën samen met de kennis van VIB (Video Interactie Begeleiding) en andere kennis en ervaring een belangrijke rol. We werken oplossingsgericht. De werkgroepleden delen hun opgedane kennis van gelezen boeken en/of gevolgde workshops en studiedagen. Dit werkjaar kwamen de volgende thema’s aan bod: het vergelijken van Taalmaatjes en Hanen, omgaan met culturele diversiteit en anderstaligheid, onderzoek, en ondersteunende communicatie. Onze website Hanen-web, informatiepunt over de Hanen Oudercursus in Vlaanderen, blijft up to date!

>> Hanen-web = informatiepunt over de Hanen Oudercursus in Vlaanderen

Leesstoornissen

De intervisiewerkgroep leesstoornissen bestaat uit logopedisten werkzaam in de CAR en een docent van de Arteveldehogeschool. De groep richt zich op praktische en theoretische aspecten bij de diagnostiek en behandeling van lees- en spellingstoornissen. 

Binnen de intervisiewerkgroep werd de voorbije werkjaren een eigen diagnostisch protocol bij lees-en spellingproblemen opgesteld. In december 2020 werd het gepubliceerd in het tijdschrift Signaal en vervolgens in januari 2021 gratis online geplaatst. Verder dit werkjaar werd ruim aandacht besteed aan variapunten. Zo werden gevolgde webinars aan elkaar voorgesteld. Kennis van bepaalde online-programma’s, nieuwe websites met betrekking tot lezen en diagnostiek of nieuwe apps werden doorgegeven en eventueel samen bekeken.  

Praktische therapievragen rond technisch en begrijpend lezen, al dan niet gekoppeld aan een specifieke casus, werden gesteld en leidden tot heel wat tips. Bruikbaar materiaal werd hierbij opgelijst of nieuw materiaal werd voorgesteld. 

We startten met een nieuw project: ‘ouderbegeleiding/ouderparticipatie bij dyslexie’. Er werd een aantal keren gebrainstormd om de werkvorm, uitgangspunten en nog verder uit te werken onderdelen van dit project te bepalen. De uitwerking hiervan zal naast het behouden van de variapunten het belangrijkste programmaonderdeel zijn volgend werkjaar.  

Autisme

De werkgroep Autisme bestaat uit een groep dynamische mensen die werken met kinderen en jongeren met autisme, zowel coördinatoren, psychologen als therapeuten (logo, ergo, kine) vanuit een therapeutische setting. De werkgroep komt ongeveer vijfmaal bijeen, waarvan twee volledige dagen. Verslaggeving gebeurt via het digitale leerplatform Moodle. Dit werkjaar verdiepten we ons in het thema ‘gamen en ASS’ en op welke manier we dit kunnen omzetten in therapeutische interventies. Vrijetijdsbesteding bij kinderen met ASS verwerkt in een vakantiekampje werd door een lid van de werkgroep naar voor gebracht. Verschillende (recente) therapieprogramma’s passeerden de revue, o.a. SoVa (sociale vaardigheden) bij kleuters. Het opvolgen van nieuwe inzichten is ook één van de krachtlijnen van de werkgroep. Zo willen we ook stilstaan bij de implementatie van het Jasper-programma. We deelden informatie aan elkaar en ondersteunden elkaar in het therapeutisch proces in de begeleiding van de kinderen met ASS. De bespreking van casuïstiek was een terugkerend onderwerp en werd als waardevol ervaren. Ook het werken met de ouders en het netwerk zijn essentieel in de begeleiding van kinderen met ASS. Op het einde van het werkjaar hebben we omwille van corona een ‘video conference’ gehouden waarbij we onze bevindingen in verband met online therapie met elkaar deelden. We gaven ook tips over interessante apps en onderzoek (in functie van diagnose) aangepast aan de coronamaatregelen. Naast een regelmatig terugkerend ‘rondje’, waarbij ieder vanuit zijn eigen werkveld een vraag of opmerking mag stellen, hielden we ook een materiaalbeurs met therapeutisch materiaal, werkboeken, (therapeutische) gezelschapsspelen, kijk- en vertelboeken, prentenmateriaal, vragenlijsten, enz. Hiervoor namen we een volledige dag. 

>> Informatiebundel ASS (gratis download)
>> Stimuleren van spel en verbeelding bij kinderen met autisme (gratis download)

Gehoor

In 2020-2021 vonden alle vergaderingen, met uitzondering van de eerste samenkomst, online plaats via Zoom. Dit verliep vlot en we konden elke keer boeiende informatie uitwisselen. Het inpikken op suggesties, verhalen en dergelijke was echter niet altijd evident. Volgend jaar opteren we voor hoofdzakelijk ‘live’ ontmoetingen, met 1x een online samenkomst. 

We kwamen 4x samen: 3x een halve dag en 1x een volledige dag. Dit werd opnieuw positief geëvalueerd en we houden dit volgend werkjaar dus graag zo aan. Het uitwisselen van informatie rond gevolgde vormingen kwam elke sessie aan bod. Er waren verschillende webinars en online vormingen die we kort bespraken. Er werd ook elke keer tijd voorzien om concrete cliëntgerichte vraagstukken te bespreken. 

De eerste vergadering hadden we het hoofdzakelijk over het trainen van de visuele spraakperceptie. We maakten kennis met een test spraakafzien die nog in ontwikkeling is (TAUVIS). Algemeen concludeerden we dat er weinig materiaal voorhanden is en dat de meeste collega’s hier zelf materiaal voor maken. 

De tweede vergadering werd een presentatie gegeven over de link tussen ASS en gehoor. Daarnaast stonden we even stil bij de concrete invulling van het ondersteuningsnetwerk ‘gehoor’. We vroegen bij elkaar eens na hoe we de samenwerking ervaren en wat de concrete inhoud van de ondersteuning kan zijn.

Onze werkgroepdag verliep in 2 delen. In de voormiddag volgden we een presentatie van Oticon Medical en Cochlear. Zij kwamen vertellen over de recentste ontwikkelingen omtrent CI. In de namiddag lag de nadruk op het vertellen van ervaringen rond het trainen van executieve functies en Theory of Mind bij de doelgroep ‘kinderen met gehoorverlies’. Verschillende suggesties naar literatuur werden doorgegeven. Dit zal volgend jaar opnieuw aan bod komen. 

De laatste vergadering maakten we voldoende tijd vrij om het voorbije werkjaar te evalueren en het komende werkjaar vorm te geven. Belangrijke topics die zeker aan bod moeten komen, werden reeds op de agenda geplaatst. Er werd ook een stand van zaken gegeven over de bachelorproeven die dit jaar door studenten werden uitgewerkt. Verschillende collega’s uit de werkgroep volgen de AVT-vorming. Dit werd kort even aangehaald en zal komend werkjaar ook een belangrijk punt blijven.

We kijken uit naar een nieuw werkjaar, waar we (hopelijk) de collega’s opnieuw regelmatig in levende lijve zullen ontmoeten. 
 

Niet-aangeboren hersenletsel (NAH)

De werkgroep heeft ingezet op de bekendmaking van revalidatie in een Centrum voor Ambulante Revalidatie voor personen met NAH. Als intervisiewerkgroep zijn we multidisciplinair samengesteld en werkzaam in verschillende sectoren. Met deze ervaringen trachten we een meerwaarde te betekenen in het hulpverleningslandschap voor mensen met NAH. 

We hebben onder andere een informatieve tekst gepubliceerd op de website www.hersenletsels.be en we zijn in dialoog gegaan met de NAH Liga.

Met het NAH-congres in het vooruitzicht (2022) willen we verder inzetten op samenwerking met overkoepelende instanties en nagaan welke rol de werkgroep kan vervullen.

Een vast onderdeel van de werkgroepvergadering zijn de variapuntjes. We bieden een platform om samen te reflecteren over thema’s verwant aan NAH, om informatie uit te wisselen en om casuïstiek in te brengen. In samenwerking met Sig bekijken we tevens het vormingsaanbod aan professionelen op het gebied van NAH. 

>> Website NAH ambulant 
 

Meertalige kinderen in de ambulante revalidatie

De werkgroep meertaligheid heeft dit jaar vooral aandacht besteed aan het ontwikkelen van een lijst die kleuterleidsters en zorgleerkrachten moet ondersteunen om een beter beeld te vormen van de taalontwikkeling van meertalige kleuters. Dit kan ook onze samenwerking met scholen versterken en meer input geven bij de begeleiding van meertalige kinderen en gezinnen. Het werd een leidraad voor een oudergesprek waarbij minimale mijlpalen afgetoetst worden. Het was ook voor ons boeiend om hierover met elkaar in gesprek te gaan. Wat verwachten van we van meertalige kleuters in hun moedertaal en hoe bevragen we dat op een eenvoudige manier? We vonden heel wat kleuterleidsters en zorgleerkrachten bereid om dit uit te proberen maar de testfase werd vanaf maart 2020 stilgelegd. Ook los van deze lijsten was communicatie met ouders een topic dat regelmatig terugkwam: hoe ouders bereiken, betrekken en hun taalaanpak versterken? Casussen zijn vaak ook een uitgangspunt om dit te bespreken.

>> Webpagina Meertalige kinderen (publicaties, tips, literatuur, enz.) 

>> Tales at Home (vragenlijst professionals)
 

Ontwikkelingsstoornissen 0-3 jaar

We wisselden dit werkjaar ervaringen en materialen uit over het gebruik van muziek in de behandeling van jonge kinderen en het bepalen/formuleren en evalueren van behandeldoelen bij deze jonge doelgroep. We stelden hierbij behandelplannen aan elkaar voor. We hielden elkaar verder op de hoogte van initiatieven in de eigen regio met betrekking tot geestelijke gezondheid bij jonge kinderen. Verder wisselden we interessante tips over literatuur en vorming uit. Op de agenda stonden verder: werken met meertalige ouders, sensorische integratie (diagnostiek en handelingsrichtlijnen) en multidisciplinaire revalidatietrajecten bij jonge kinderen: good practices.

Psychomotoriek: bewegen in de grote ruimte

Onze werkgroep was van plan om in 2020-2021 twee halve dagen en twee volledige dagen samen te komen. De volledige dagen zouden worden ingevuld met praktijk. De bedoeling was om binnen bepaalde thema’s concrete oefeningen, therapievormen, verschillende aanpakken door te geven aan elkaar. 

De welbekende pandemie stak daar echter een stokje voor. We zijn dit jaar één keer in september online samengekomen om de thema’s van onze praktijkdag vast te leggen. Iets later werd al snel duidelijk dat een praktijkdag niet zou lukken. We besloten met de volledige groep om dan ook niet meer online samen te komen. Wordt vervolgd dit werkjaar ...

ADHD

We hadden in 2020-21 vier voormiddag-bijeenkomsten en onze geplande dag werd ook gereduceerd tot een halve dag. De onlinebijeenkomsten maakten het werken van onze twee belangrijkste projecten moeilijker, zodat we niet konden finaliseren. 

Groepswerking rond ADHD

Het uitwisselen van ervaringen tussen de CAR’s blijft altijd een interessante insteek van de vergadering. Zo hoorden we van elkaar hoe wel de groepswerking werd aangepast aan de coronacrisis, maar ook ruimer hoe we groepssamenstelling zien, welke inhoud er in de groepjes meegegeven wordt. Naar aanleiding daarvan hebben twee CAR’s uitgebreid hun werking met groepen voorgesteld en stelden een powerpoint ter beschikking op Moodle.

Rond de groepswerking was er een discussie: is het zinvol om een pre- en posttesting te doen in verband met de groepswerking. In  principe wel natuurlijk, maar gebeurt zeker niet systematisch in alle CAR. De meesten doen geen effectmeting. Effectmeting is ook heel moeilijk want er bestaan geen deftige instrumenten die dit mogelijk te maken.

Leeswijzer

De Leeswijzer voor Ouders en Leerkrachten die aansluit bij het Zorgpad ADHD werd vorig werkjaar uitgewerkt, en kwam nog regelmatig ter sprake. Inhoudelijk, maar ook praktisch. De brochure is handig om mee te geven met ‘nieuwe’ ouders en ‘nieuwe’ leerkrachten. Wie op schoolbezoek gaat, kan de leeswijzer meenemen en er blijkt telkens interesse voor te zijn. Door af te printen op A3-papier kan men er boekje van maken. De printinstructie is op de Sig-website terug te vinden. In CAR Ter Kouter van Deinze staat een informatieavond gepland in samenwerking met het Huis van het Kind om de leeswijzer voor te stellen. Het is aangeraden om ook in de sessies psycho-educatie voor ouders en leerkrachten de structuur en de inhoud van de leeswijzer te verwerken, zodat het programma en de leeswijzer op elkaar aansluiten.

Diagnostiek van ADHD 

Ook hier gebruiken we de informatie van het Zorgpad ADHD. Wat vragenlijsten betreft: de VVGK verdient de voorkeur op de andere vragenlijsten omdat er Vlaamse normering beschikbaar is. Voor de strikte diagnosestelling bieden aandachttesten geen meerwaarde. Voor het in kaart brengen van sterktes en zwaktes kunnen aandachtstesten wel nuttig zijn, net als vragenlijsten of testen naar executieve functies.

Projectthema: ontwikkeling psycho-educatie spel rond ADHD

Als we het spel uiteindelijk ter beschikking willen stellen van andere hulpverleners, moeten we realiseerbare verwachtingen hebben qua materiaal om het spel betaalbaar te houden. Met dank aan Geert Andries (Sig) om dit toch wel duidelijk aan te geven. We mikken op een leeftijdsgroep van 8 tot 12 jaar. Aandachtspunt bij het verder uitwerken van het spel: het moet inhoudelijk voldoende gericht zijn op educatie van de ADHD-kenmerken. Er mogen niet te veel randinformatie en -activiteiten aangeboden worden, want anders gaat daaraan te veel tijd verloren.

We zien het spel als afsluitend moment voor kinderen hebben al enige kennisaanbod kregen rond ADHD en die voldoende zelfkennis hebben. Het spel dus al het recapituleren van bestaande kennis en aanvullen waar nodig.
Bedoeling is om tegen eind september een proefversie te hebben om uit te proberen, bij te sturen en dan pas naar een definitief ontwerp te gaan.

Projectthema: inleving

Doelstelling van de inlevingsactiviteit: een beter begrip krijgen voor de moeilijkheden die mensen met ADHD dagelijks ervaren. Vanuit een beter begrip, kan een grotere bereidheid groeien om met de adviezen aan het werk te gaan. En kan men betere tussenkomsten plannen. Spannend: een aantal activiteiten werden in 1 CAR als eens uitgeprobeerd met groepje ouders. De ouders kwamen heel snel los, vonden het heel leuk. Ervaren zo hoe het is voor hun kind om ADHD te hebben. Was meteen een startpunt voor een gesprek rond hun kind ende aanpak.

De belevingsactiviteit is gebruiksklaar voor pilootfase: draaiboek, activiteiten en andere documenten zijn ter beschikking. Dit draaiboek is geschikt om de inleefactiviteit te doen. Vermoedelijk zijn 2 à 3 collega’s nodig om de activiteit vlot te laten verlopen. Het uitproberen is beperkt door COVID-19. Het is zinvol volgend werkjaar deze activiteit eens uit te proberen binnen het centrum met collega’s alvorens met ouders aan te slag te gaan. Dit geeft kans op feedback van verschillende disciplines rond inhoud, praktische organisatie en/of problemen.

De leden van de subgroep zullen wat ze nu hebben voorleggen en praktisch organiseren in de grote vakantie voor de teamleden om tegen de eerste bijeenkomst alle verzamelde suggesties/ opmerkingen van de collega’s samen te leggen.

Bachelorproef

We hebben vanuit de werkgroep een thesisonderwerp ingediend bij de richting logopedie in de Arteveldehogeschool: ‘Wat zijn effectieve methodieken voor pycho-educatie bij ADHD’.  Om niet te vervallen in een loutere opsomming van mogelijke materialen en methodieken wensen we op basis van een literatuurstudie een evaluatieschema (tool 1) opmaken om bestaande materialen ‘psycho-educatie bij ADHD’ te beoordelen: wat zijn voor- en nadelen, wat is volgens de literatuur effectief, voor welke leeftijd… Dit evaluatieschema kan dan toegepast worden bij het inventariseren van bestaande materialen en boeken om zo het werkwerk te helpen een keuze te maken. Het schema kan meteen ook gebruikt worden om het ADHD-spel bij te sturen. Een tweede aspect van de proef zou het ontwerp van een vragenlijst of semi-gestructureerd interview zijn (tool 2) om te polsen welke kennis, welke opvattingen kinderen met ADHD hebben over ADHD. Spijtig genoeg kregen we een negatief bericht van de opleiding.

>> Leeswijzer voor leerkrachten bij het zorgpad ADHD

>> Leeswijzer voor ouders bij het zorgpad ADHD

Sociaal werk

Het afgelopen werkjaar werd in onze werkgroep de klemtoon gelegd op de rol van het sociaal werk in alle fasen (aanmelding, onderzoek, therapie, afronding) in een CAR. We focusten ons erop om na te gaan wat ons als discipline uniek maakt, wat onze sterktes/krachten zijn. Ook al is er een grote variatie aan invulling van de rol van de sociaal werker, toch waren er enkele gemeenschappelijke factoren: kennis van de sociale kaart; blik verruimen, verder kijken dan enkel het kind, maar ook de context betrekken; sensibilisering van de collega’s (bv. over kansarmoede, multiculturaliteit, enz.). Jammer genoeg konden we dit omwille van corona niet finaliseren. Er werd dan ook besloten om dit onderwerp verder mee te nemen naar de heropstart dit najaar. Naast deze hoofdbrok, werden telkens variapunten besproken: teamleden konden een vraag stellen m.b.t. een bepaald dossier/procedure (bv. zorgtoeslag), wijziging regelgeving, enz.

Preventieadviseurs

In 2020-2021 was er wegens corona slechts 1 fysieke samenkomst in oktober. Onze coördinator Eve stopte met de werkgroep en dus ook de coördinatie. Uiteraard werd er een evaluatie gemaakt over de voorbije covid-19 periode. Hoe gaat elk centrum hiermee aan de slag? Wat zijn de voornaamste regels ? De basisregels zoals afstand houden, handen wassen, ontsmetten, dragen van mondmaskers, verluchten zijn overal hetzelfde. Praktisch organisatorisch zijn wel verschillen merkbaar zoals bv. afschaffen wachtzaal. Dit gebeurt niet overal. Sommige organiseren wel veel busvervoer, andere niet…

Daarnaast werd ook kort stil gestaan bij de taken van een kwaliteitscoördinator. Er blijken heel wat verschillen tussen de verschillende centra. Er is duidelijk een overlap tussen kwaliteitscoördinator en preventieadviseur.

Het beleid rond oudere werknemers kwam eveneens aanbod. Wat kunnen we doen om onze 'oudere' collega’s te blijven motiveren?

Andere agenda-punten hebben we wegens te weinig samenkomsten niet verder kunnen uitdiepen. Online bijeenkomsten werden niet georganiseerd op vraag van de meeste leden van de werkgroep. Wel hebben we geregeld contact met elkaar via mail. Ook hier werd hoofdzakelijk in functie van de corona-maatregelen op elkaar beroep gedaan. Zolang we met corona geconfronteerd worden, zal dit een onderwerp blijven dat besproken wordt in de werkgroep. 

Hopelijk is in de toekomst de nood hieromtrent veel kleiner en kunnen we ook andere preventie- en welzijnsonderwerpen bespreken. 

Gehoor en verstandelijke beperking

De voorbije jaren dachten we na over hoe we de website ‘Rita hoort niet goed’ nieuw leven kunnen inblazen. Het ontbrak echter telkens aan tijd om concreet te herwerken. Dit jaar slaagden we erin om de rubriek ‘belang van horen’ aan te passen. Jaar na jaar worstelden we ook met de vraag om de informatie op een toegankelijker en aantrekkelijker manier aan te bieden. In de vernieuwde versie krijgt ‘Rita hoort niet goed’ een eigen website. De inhoud willen we ook concreter maken door de verschillende inhouden telkens toe te passen bij casussen. We hebben intussen vier fictieve casussen waarbij we de inhouden uit de rubrieken zullen toepassen. Het gaat om fictieve casussen, maar de problemen en toepassingen zijn gebaseerd op wat de leden zien op de werkvloer. Volgend werkjaar worden de andere rubrieken uitgewerkt. Voorlopig blijft de vernieuwde versie een werkversie, maar we hopen dit kalenderjaar al een deel van de vernieuwde website te publiceren. Bij de rubrieken die nog niet vernieuwd werden, zal verwezen worden naar de oude documenten (met de opmerking dat herwerking nog loopt). Aangezien we de sensibilisering van ondersteuners en ouders zeer belangrijk vinden, dachten we ook mee na over de invulling voor de Sig-praktijkdag ‘Probleemgedrag bij volwassenen met een verstandelijke beperking: vergeet de zintuigen niet’. Elke vergadering was er ook ruimte voor intervisie. Dit jaar ging hierbij specifieke aandacht uit naar de optie CI bij personen met een verstandelijke beperking en topics gerelateerd aan corona. Vanuit de werkgroep werd ook bijdrage geleverd bij de vertaling van een folder van Special Olympics waarbij ze personen met een verstandelijke beperking informeren over het coronavirus. Sig werkte mee aan de verspreiding van deze informatie via de nieuwsbrieven. 

>> Projectwebsite 'Rita hoort niet goed' (online publicatie, sensibiliserend filmpje, enz.)

ICF in de praktijk

Naar goede gewoonten starten we elke werkgroep in 2020-2021 met de mogelijkheid om vragen te stellen die de leden van de werkgroep beantwoorden aan de hand van een intervisiemethodiek. De vragen die aan bod kwamen handelen over hindernissen waar collega’s op stuiten bij het implementeren van het BPS-handelen op hun werkvloer. We merken dat collega’s deze gesprekken als ondersteunend en inspirerend ervaren. Naast deze intervisieronde bepalen we elk jaar een aantal topics die we willen behandelen. Deze topics zijn meestal een uitvloeisel van de uitdagingen die geformuleerd worden in de intervisieronde. De volgende aspecten kwamen dit werkjaar aan bod:
  • Het bevragen van hulpvragen in functie van kwaliteit van leven. We merkten dat er tijdens een intake nog steeds eerder stoornisgerichte vragen werden gesteld. Ook vragen m.b.t. de ontwikkelingsanamnese gebaseerd op het medisch model komen aan bod. Doch vragen die gericht zijn op het achterhalen van de échte hulpvragen, d.i. hulpvragen gericht op een verbetering van kwaliteit van leven van cliënten bleken niet zo gemakkelijk te formuleren.  Het bleek dat centra zich van oudsher nog steeds eerder op het remediëren van stoornissen richten dan op het verbeteren van kwaliteit van leven. Om het bevragen van deze hulpvragen te faciliteren ontwikkelden we een ondersteunend document en een vragenlijst (cf. hieronder te downloaden).
  • We bespraken praktische tips om een leesbare verslaggeving in overeenstemming met de biopsychosociale visie te bevorderen. En ook hiervoor ontwikkelden we een document. 
  • We maakten een lijst met methodieken, strategieën die het integreren van ICF-taal in het methodisch handelen faciliteren.
  • We bespraken het verloop een revalidatieplanoverleg volgens de biopsychosociale visie. We toetsten onze visie in de praktijk en bespraken een video-opname van zo’n bespreking met de bedoeling de planbesprekingen te optimaliseren.
  • Het bevragen en in kaart brengen van participatie-aspecten bleek ook niet zo evident. We eindigden ons werkjaar met de afspraak om in een aantal centra te experimenteren met de CAPE- en PAC-vragenlijsten.
Het was alweer een boeiend werkjaar en we kijken uit naar ons volgend werkjaar.
 
>> Vragenlijst voor ouders gericht op hulpvragen

MusicaMova

De werkgroep MusicaMova bestond het voorbije jaar uit een kleine groep mensen die MusicaMova al enkele jaren toepassen in hun werkveld. In dit voorbije jaar werden vooral ideeën uitgewisseld en werden oefeningen, boeken, enz. met elkaar gedeeld. Verder maakten we een vragenlijst over MusicaMova om te laten invullen door collega’s. De resultaten hiervan worden verwerkt en mogelijk geïmplementeerd. We gingen bij elkaar in de verschillende centra op bezoek om te kijken hoe MusicaMova daar met de kinderen werd uitgevoerd. Zo mochten we een sessie in Dominiek Savio meemaken, een zeer boeiende ervaring. Het was prachtig om al die lachende gezichtjes te zien. Volgend jaar willen we ook in de andere centra ons licht opsteken en verder nieuwe oefeningen bundelen en neerschrijven.

ADOS

Deze werkgroep telt een 12-tal leden, wat zeer werkbaar is. We zijn multidisciplinair, wat wil zeggen dat er diverse disciplines deelnemen en mensen vanuit verschillende werksettings (CAR en pediatrie). Er zijn mensen die recent opgeleid zijn, maar ook mensen waarvoor dit al vele jaren geleden is. De meesten zijn vertrouwd met de Modules 1, 2 en 3, weinigen met Module 4, één enkeling met Toddler. We bekeken dit jaar enkele verslagen o.a. om te zien hoe diagnoses in ICF geïmplementeerd werden. We konden alleen maar vaststellen dat er heel veel diversiteit is. Wel gebruikt iedereen een referentie naar de DSM-criteria, wat gelukkig nog een houvast biedt. We bespraken dit jaar ook aanvullende diagnose-instrumenten, bekeken delen uit de NEPSY en ADI-R. Eveneens bekeken we comorbiditeiten, bv. PTSS, gedragsstoornissen. De hoofdmoot bestond uit het samen bekijken en scoren van beeldmateriaal. We stonden lang stil bij de items over wederkerigheid, non-verbaal gedrag en heen-en-weergesprekjes. Een groepslid volgde onlangs de verdiepingscursus en gaf ons enkele tips hieromtrent. We wensen volgend jaar op dezelfde praktische manier verder te werken. De deuren staan open voor nog enkele nieuwe leden. We vragen wel aan iedereen om beeldmateriaal mee te brengen, zowel van kinderen met autisme als van kinderen zonder autisme.

Jasper

De werkgroep Jasper vloeide spontaan voort uit de basisopleiding Jasper aan de UGent in mei 2018. Ook in augustus 2019 diende zich een nieuwe ploeg enthousiaste therapeuten aan voor de opleiding. Samen zetten we Jasper op de kaart in Vlaanderen. Jasper (Joint Attention, Symbolic Play, Engagement and Regulation) betreft een internationaal erkend programma ontwikkeld voor jonge kinderen met ASS van 12 maand tot 8 jaar i.f.v. stimulatie van drie aspecten: (1) Gedeelde betrokkenheid: stimuleren initiaties door het kind en betrokkenheid wat leermogelijkheden creëert naar sociale communicatie en spel, (2) Spel: stimuleren van frequentie, diversiteit, complexiteit en creativiteit binnen het spel i.f.v. ontwikkelingsadequaat spel, uitbouwen taal, stimuleren probleemoplossingvaardigheden, flexibiliteit, imaginatie en symbolische capaciteit, en (3) Emotieregulatie.

Elke werkgroepvergadering besteedt uitgebreid aandacht aan casuïstiek. Zowel voor het aanleveren van ideeën voor routines, gedeelde betrokkenheid, verzoeken als voor samen op zoek te gaan naar antwoorden op uitdagingen die zich stellen (troubleshooting). Dit wordt als heel verrijkend ervaren. 

We stonden tijdens de intervisiewerkgroep o.a. stil bij de wijzigingen in de SPACE (Short Play and Communication Evaluation), het instrument aan de hand van welke de kwalitatieve assessment gebeurt en waarmee de modulaire Jasper-doelstellingen bepaald worden. 

We stelden twee nieuwe overzichtsdocument op. Enerzijds een document met routines om de betrokkenheid en regulatie te stimuleren, anderzijds een bestand met ideeën om JA (joint attention) en BR (brief request) uit te lokken. Dit om tegemoet te komen aan ieders noden. 
Daarnaast maakt brainstormen over spelroutines vast deel uit van onze agenda. Op die manier dagen we onszelf als therapeut uit naar creativiteit en diversiteit in omgang met materialen.

Op vraag van de nieuwe therapeuten deelden we ervaringen naar inplannen en voorbereiding van Jasper, transfer naar andere disciplines en ook therapieduur. Verder deden we een aanzet naar een spelfolder op maat van ouders/leerkrachten.  

Op vraag van allen en zoals vooraf afgesproken met Sig, stond de werkgroepvergadering van januari volledig in het teken van in vivo Jasper-therapie aan twee cliënten met een verschillend ontwikkelingsniveau. Ook voor volgend werkjaar is het onze expliciete wens om dit te hernemen.  De laatste twee intervisiewerkgroepen zouden o.a. in het teken staan van de uitwerking van de spelfolder, het delen van info t.a.v. de intervisiewerkgroep ASS en uitwisselen van nieuw spelmateriaal. Jammer genoeg besliste corona hier anders over.

 

 

 

Deelnemers inschrijven voor het werkjaar 2021-2022? Dat kan via deze link.

Link informatiebrochure 2021-2022

Test

CONTACTEER ONS