Werkgroepen

Intervisie als vorm van permanente vorming

In de schoot van Sig draaien twee soorten werkgroepen: intervisiewerkgroepen en werkgroepen ad hoc.

Intervisiewerkgroepen

Sig heeft onder meer als doelstelling hulpverleners een aantal mogelijkheden te bieden tot permanente studie en vorming. Behalve studiedagen en workshops kunnen in dat kader ook intervisiewerkgroepen worden opgestart. Deze worden in principe georganiseerd voor personeel van de Centra voor Ambulante Revalidatie. De organisatie van de werkgroepen verloopt per werkjaar. Momenteel zijn er zestien actief. Enkele daarvan hebben een eigen webpagina of te downloaden publicatie. De links zijn telkens per werkgroep vermeld.

De algemene coördinatie van de werkgroepen is in handen van Viviane Vermeiren. Per werkgroep is er een inhoudelijke coördinator (in het overzicht tussen haakjes vermeld). De werkgroepen komen om de zes weken samen. Er wordt per werkjaar een programma opgesteld. Daarnaast is er tijd voor het uitwisselen van informatie over recente studiedagen, publicaties, nieuwe tests of behandelingsmethodieken en gevalsbesprekingen.

>> Kies een werkgroep en lees het verslag van de werking van 2014-2015.

 

Taaltherapie bij kinderen

Ook dit jaar hebben we onze batterijen weer kunnen opladen tijdens onze intervisiemomenten. Doordat iedereen duidelijk zijn steentje bijdroeg en participeerde, staken we veel op bij de variaronde en het uitwisselen van informatie van studiedagen. Ervaringen werden uitgewisseld bij enkele gevalsbesprekingen. Zo werd geïllustreerd hoe men het ICF-model aan het uitwerken is. Alle deelnemers hebben nog altijd veel aan de korte voorstelling van materialen die we in therapie gebruiken. Eindelijk kwamen we ertoe om ons uitgebreid te informeren over auditieve verwerkingsstoornissen (AVS). We besluiten eruit dat kinderen met spraak- en/of taalproblemen vaak problemen hebben met de auditieve verwerking. De diagnose AVS stellen kan echter pas vanaf zes jaar, aangezien de normering van de betreffende test vanaf die leeftijd begint. Aangezien bij onze kinderen vaak comorbide stoornissen optreden, is de zuivere diagnosestelling AVS dikwijls in vraag te stellen. We zijn het er allen over eens dat we veel aandacht moeten besteden aan de training van de auditieve verwerking en dat we dit vaak te weinig doen. Nog dit jaar werkten we verder aan het opstellen van een protocol voor ontwikkelingsdysfasie. Het komende jaar zullen we dit in de praktijk proberen toe te passen om het dan bij te sturen of te verduidelijken waar nodig. Omdat we overtuigd zijn van het belang van een goede differentiaaldiagnostiek, hebben we ons hierop verder toegelegd. Volgend werkjaar willen we ons verder verdiepen in de therapie: methodes, programma’s en materiaal bij kinderen met ontwikkelingsdysfasie. Daarnaast zoeken we wat dat betreft naar klemtonen en aanpassingen bij kinderen met ASS en ADHD. Met een zestal mensen volgden we de interessante studiedag van Veerle Waelkens over spraakontwikkelingsdyspraxie. De schat aan informatie en illustraties aan de hand van filmpjes inspireerden ons, zodat we hierrond met een subgroep verder zullen werken. 
 

Hanen

De Hanen Oudercursus heeft tot doel ouders van jonge kinderen met problemen op het vlak van taal en communicatie te leren hoe ze op een responsieve manier in het dagelijks leven een bijdrage kunnen leveren aan de ontwikkeling van hun kind. Om de twee of drie jaar organiseert Sig een nieuwe workshop (gepland in het najaar 2015). Hiervoor kunnen alleen logopedisten inschrijven. De werkgroep Hanen bestaat dan ook alleen uit gecertificeerde Hanenlogopedisten. Tijdens onze bijeenkomsten hebben we een aantal vaste werkpunten die per jaar samen bepaald worden. De voorbije jaren hebben we sterk gefocust op het thema ASS in de Hanen-aanpak. We hebben een aantal programma’s van naderbij bekeken en bestudeerd, zodat we ze konden gebruiken in onze praktijk, bijvoorbeeld More Than Words, ImPACT en TOLK. Elke vergadering is er tijd voor intervisie over de lopende Hanenouderavonden of individuele begeleidingen. Intervisie is er ook via het bekijken van beelden die we dan met een brede blik bespreken. De principes van VIB/VHT worden hierin meegenomen. We delen ook recente inzichten, gelezen boeken, gevolgde studiedagen en geschikt materiaal. Dit werkjaar hebben we gedurende de zes bijeenkomsten verder gewerkt aan het bestuderen van ImPACT in vergelijking met Hanen. Verder zijn de aspecten meertaligheid en anderstaligheid vaak aan bod gekomen. We hebben ten slotte ook kort het ESDM-programma doorgenomen (een aantal van de werkgroepleden volgde de studiedagen) en het Communicatieve Intentie Onderzoek besproken.

>> Hanen-web = informatiepunt over de Hanen Oudercursus in Vlaanderen
 

Rekenstoornissen

Dit werkjaar vond de groep een nieuwe dynamiek waarbij alle leden betrokken werden. Door de inzet van velen werden een aantal nieuwe initiatieven genomen, zoals het opzetten van een Dropbox om gegevens uit te wisselen, documenten en materiaal te delen. De onderwerpen die op de agenda werden gezet, waren het resultaat van een bevraging bij de leden over hun eigen expertise en over de leerkansen die ze zelf zouden willen krijgen. Dit resulteerde in topics zoals bespreking van het M-decreet en de relatie tot het behandelen van leerstoornissen in de toekomst. Gastsprekers Jan Coppieters en Inge Lootens werden hiervoor uitgenodigd en brachten een interessante lezing. Op zoek gaan naar aangepast rekenmateriaal blijft een uitdaging voor elke therapeut die werkt met kinderen met rekenstoornissen en de werkgroep kiest ervoor om materiaal via een digitale lijst te verzamelen. Zo werd dit jaar het kleuterrekenmateriaal onder de loep genomen. Volgend jaar werken we aan een materiaallijst voor de lagere school. Naast deze update vergastte Birger Destoop ons op een overzicht van rekenapps en websites die in rekentherapie gebruikt kunnen worden. ICF is in de hulpverlening niet meer weg te denken. Ook onze werkgroep reserveerde dan ook een vergadering voor de toepassing van ICF bij het bespreken van cases op het vlak van diagnostiek en behandeling van rekenstoornissen. Tot slot werkte de groep aan een visietekst over rekenstoornissen en gedragsproblemen. Deze resulteerde in een lijst met tips voor ouders en kind en aanbevelingen voor therapie. Na evaluatie bleek dat de groep in deze nieuwe drive wil verder werken.

>> Allemaal op een rijtje: Overzicht van rekentests in Vlaanderen
 

Leesstoornissen

In het voorbije werkjaar kwamen zowel praktijk als theorie aan bod. Verschillende leden brachten informatie uit eigen ervaring. Het delen van die ervaringen uit de praktijk en het doorgeven van materiaal zijn altijd hoofdbestanddelen van de bijeenkomsten. Dropbox werd dit werkjaar geïntroduceerd als middel om verschillende zaken door te geven. Er werd ook literatuur rond lezen en spellen verwerkt. Artikels werden gelezen, voorgesteld en besproken. De limitatieve lijst voor lezen en spelling kwam ter sprake. Elk jaar wordt de mening van de werkgroep gevraagd vooraleer de lijst aangepast wordt. Een rondvraag leert dat er nogal wat bedenkingen zijn. Er werd ook gepraat over hoe de cliënt best geholpen kan worden, rekening houdend met zijn ruime omgeving. Het aspect ‘eigen persoonlijkheid’ kwam ter sprake. Er werd een model naar voor gebracht waarbij een verhoogd inzicht in de menselijke communicatie mogelijk is (PCM-model). De bruikbaarheid voor samenwerking met collega’s, ouders, cliënten en hun context lijkt evident. De werkgroep wordt geconfronteerd met een krimpend aantal leden, mede doordat de lees- en spellingstoornissen in meer complexe ontwikkelingsproblematieken gezien worden. Hoewel we ons nog altijd focussen op lezen en spellen, gaat er toch meer aandacht naar de ruimere problematiek. Er wordt nagedacht hoe materiaal gebruikt kan worden in een complexe setting. Er werden in het verleden al verbanden gelegd tussen problematische spraak- en taalontwikkeling en lezen/spellen. In de toekomst zal het nodig zijn om meer linken te leggen met andere problematische ontwikkelingen zoals bij ADHD en ASS. Er moet ook rekening gehouden worden met de ruime context van onze cliënten.

>> Allemaal op een lijntje: Overzicht van Nederlandstalige spellingstests

 

Autisme

Net zoals de vorige jaren kwamen we weer vijf halve dagen samen en één volledige dag. De vrij grote groep leden zorgde voor veel verschillende visies en bijdragen. We bespraken dit jaar multidisciplinaire therapie bij jonge kinderen met autisme, zowel individueel als in groep. Elke sessie bracht iemand een casus naar voor. We kregen een omkadering, bekeken een video en vulden een sjabloon in van de inhoud, de wetenschappelijkheid en voor- en nadelen van de therapie. Zo werden o.a. ImPACT, ESDM, Hanen, Fasciatherapie en Sherborne besproken. We oordeelden dat casuïstiek een waardevolle manier is om bepaalde onderwerpen te bespreken. Zo is Sherborne bijvoorbeeld geen programma speciaal voor kinderen met autisme, maar de praktijk toont dat het zeer bruikbaar is. Het sjabloon dat werd ontwikkeld, zal ook worden gebruikt bij casusbesprekingen in de volgende werkjaren. Op die manier kan er een overzichtelijke naslagwerk met casussen ontstaan. Verder bestudeerden we het KCE-rapport over behandelmethodes voor kinderen met ASS. Een aantal leden van de werkgroep nam ook deel aan een ad hoc werkgroep onder leiding van Herbert Roeyers over het opstellen van kwaliteitsindicatoren bij diagnostiek en behandeling van kinderen en jongeren met ASS. De belangrijkste stellingen werden teruggekoppeld naar de werkgroep. Per sessies hielden we ook een informatierondje. Zo kregen we ook het bezoek van de robot Nao, die participeert in een wetenschappelijk onderzoek naar gedeelde aandacht bij jonge kinderen met autisme. De studie werd vrijblijvend voorgesteld. We bespraken ook studiedagen over de compulsieve-obsessieve gedragsstoornis, over gamen en autisme, pubers en autisme en sensorische verwerking alsook de jaarlijkse studiedag van Autisme Centraal over sociale leerverhalen. Andere besproken thema’s waren vrije tijd, grootouders van kinderen met ASS, slaapproblemen, sensorische problemen, nieuwe tests en boeken, software, apps, enz. Tijdens de bijeenkomst van een volledige dag hielden we traditiegetrouw onze materialenbeurs. Elke deelnemer bracht boeken, testmateriaal, vragenlijsten, speelgoed, enz. mee. In het najaar namen we ook deel aan de autismebeurs van de Oost-Vlaamse thuisbegeleidingsdienst Tanderuis. Volgend jaar werken we rond psycho-educatie (werken met videomateriaal en getuigenissen van mensen met autisme) en motivatie.

>> Autisme in woord en beeld - Gids voor hulpverleners: overzicht van publicaties voor ouders en leerkrachten
>> Informatiebundel ASS (gratis download)
>> Stimuleren van spel en verbeelding bij kinderen met autisme (gratis download)
 

Neuropsychologie

Zoals elk jaar bespraken we enkele belangrijke studiedagen, congressen of symposia die plaatsvonden in dit werkjaar. Dit waren o.a. de jaarlijks terugkerende congressen georganiseerd door Hogrefe in Utrecht over emotieregulatie, het symposium ‘ABC van het werkgeheugen’, het symposium van Zit Stil en het congres over het CHC-model van Thomas More. We bespraken het boek ‘Ontketen je brein’ van Theo Compernolle en ‘Emotieregulatie bij kinderen en volwassenen’ van Michael A. Southam-Gerow. Ook nieuw testmateriaal en vragenlijsten kwamen aan bod (o.a. FEEL-KJ). We werkten, in opvolging van vorig werkjaar, een aantal casussen uit over executief functioneren, emotieregulatie en psychopathologie. Dit werkjaar was tevens het laatste van een lange reeks voor deze werkgroep. De intervisiewerkgroep Neuropsychologie in deze samenstelling houdt op te bestaan.
 

Gehoor

Tijdens de vijf geplande samenkomsten van de werkgroep werd steeds een vooraf afgesproken agenda afgewerkt. Er kwamen enkele thema’s uitgebreid aan bod en nadien werd er tijd gemaakt voor uitwisseling van informatie en prangende vragen uit het werkveld. We volgden de technologische evolutie van het gehoorapparaat en het cochleair implantaat op de voet. De firma’s Cochlear, Phonak en Oticon Medical werden gevraagd om een state of the art te brengen van hun producten: er was aandacht voor nieuwe apparaten, hulpmiddelen en therapiemateriaal. Een hot item in het zorglandschap is ICF. Dit denkkader werd een eerste keer onder de loep genomen: er werd dieper ingegaan op de ervaringen van de implementatie in het werkveld en meer specifiek hoe dit vertaald wordt voor de doelgroep gehoor. In de toekomst werken we hieraan zeker verder. De werkgroep werkte ook actief mee aan een bachelorproef van twee studenten logopedie aan de hogeschool Vives: een vertaling en aanpassing van een bestaand Engels programma dat zich richt op de behandeling van heel jonge kinderen met gehoorproblemen. De ouderbegeleiding vormt een bijzonder onderdeel. Het programma werd door enkele leden uitgeprobeerd en ervaringen werden doorgegeven, met het oog op verdere optimalisering. Ook vorig jaar waren er weer boeiende discussies rond concrete casussen of vragen. Vanuit ervaringen, theoretische achtergrond of netwerkwerking probeert de groep antwoorden te formuleren. Groepsleden brengen regelmatig materiaal en informatie mee die belangrijk kunnen zijn voor therapie en het bepalen van doelstellingen. Er wordt ook beeldmateriaal gebruikt om dieper in te gaan op bepaalde problematieken (bv. uitzendingen van internationale tv-zenders). Ook verslaggeving van bijgewoonde samenkomsten, studiedagen en congressen nodigen uit tot verdere reflectie (bv. Werelddovendag, Europees CI-congres in Antwerpen, Congres voor sociaal-emotioneel welbevingen). Dankzij de inbreng van de deskundige equipe en de informele contactmomenten tijdens de vergaderingen zijn de samenkomsten heel waardevol.
 

Niet-aangeboren hersenletsel (NAH)

Hoewel we blijven gaan voor de dubbele strategie, namelijk enerzijds een vinger aan de pols houden van het Vlaamse NAH-gebeuren en anderzijds gaan voor een goed afgelijnd project, lag het gewicht het voorbije jaar duidelijk bij het laatste. Er is intensief gewerkt aan een literatuurstudie m.b.t. subjectieve levenskwaliteit bij mensen met NAH. Dit was een theoretisch zware opgave, maar het heeft geresulteerd in een artikel dat eind 2015 in Signaal gepubliceerd zal worden. Een goed begrip van de verschillende betekenissen van levenskwaliteit en vooral van wat hierop allemaal een invloed uitoefent, kan mee richting geven aan ons handelen in de therapeutische praktijk.

>> Website NAH ambulant 
 

Meertalige kinderen in de ambulante revalidatie

We verschoven de aandacht dit jaar wat van onderzoek naar therapie. We bekeken een literatuurstudie en wisselden materiaal uit. Dit alles bracht ons al snel op de betrokkenheid van ouders. We wisselden hierover ervaringen uit, bekeken een aantal groepsprogramma’s en gingen na in welke mate deze in de CAR gebruikt kunnen worden. Aan de hand van een aantal cases bekeken we concrete situaties waarin culturele achtergrond van het gezin therapie bemoeilijkt. We zochten hier naar mogelijke antwoorden en aanpak. Verder gingen we in op de thema’s ‘faire diagnostiek’ en taalanalyse. Tot slot bekeken we evaluatie-instrumenten voor zeer jonge kinderen (zoals het Communicatief Intentie Onderzoek) op de bruikbaarheid voor onze doelgroep.

>> Webpagina Meertalige kinderen (publicaties, tips, literatuur, enz.) 
>> Tales at Home (vragenlijst professionals)
 

Ontwikkelingsstoornissen 0-3 jaar

De werkgroep kwam het afgelopen werkjaar zes keer samen. Naast het uitwisselen van interessante literatuur en documentatie over vroegdiagnostiek en vroegbehandeling, stonden heel wat interessante thema’s op de agenda. Zo onder andere vroegdiagnostiek m.b.t. functies, activiteiten en participatie. Een overzicht van de in de centra gebruikte instrumenten werd opgesteld. De ordening gebeurde volgens de ICF-componenten. We zoemden ook in op participatie bij jonge kinderen. We deelden ervaringen rond spel en spelen zowel op het vlak van assessment als interventies. We kregen vervolgens een beknopte presentatie van de studievoormiddag rond valkuilen en mogelijkheden van casusbesprekingen in het kader van intervisie. Tevens stonden we stil bij de gevolgen van labeling voor ouders en gezinnen en kregen we een introductie in de basisprincipes van de ImPACT en EDSM. We bekeken samen de mogelijkheden van deze twee programma’s in de dagelijkse praktijk van de CAR. Ten slotte nodigden we een medewerker van Pearson uit die ons wegwijs maakte in het gebruik en de mogelijkheden van de nieuwe Bailey-schalen.  
 

Visuele perceptie

Dit werkjaar hebben we ons gericht op assessmentinstrumenten die peilen naar activiteiten en participatie. We hebben ons hierbij grotendeels laten inspireren door het boek ‘Grondslagen van de ergotherapie’ van Astrid Kinebanian. We hebben het pad van de visuele perceptie wel enigszins verlaten, aangezien dit in de meeste instrumenten niet of weinig als onderdeel aan bod komt. We waren ons daarvan bij de start bewust, maar vonden het toch zinvol om dit van naderbij te bekijken, zeker nu er (in de CAR) gewerkt wordt vanuit het ICF-denkkader. De taken werden verdeeld en de volgende instrumenten werden besproken: VSLD van Cornoldi, OCAIRS (Occupational Case Analysis Interview and Rating Scale), COPM (Canadian Occupational Performance Measure), AMPS (Assessment of Motor and Process Skills), School AMPS, PEDI-NL (Pediatric Evaluation of Disability Inventory), COSA (Child Occupational Self Assessment), TOP & TOES (Test Of Playfulness & Test Of Environmental Supportiveness), SCOPE-NL (Short Child Occupation Profile), FI (Foto-Interview), CAPE (Children’s Assessment of Participation and Enjoyment), PAC (Preferences of Activities of Children) en VABS (Vineland Adaptive Behavior Scales). Het spreekt voor zich dat niet elk instrument even bruikbaar of zinvol was voor onze doelgroepen. Om hierin duidelijkheid te creëren werd gewerkt met een uniform schema. Hierin werden volgende items opgenomen; korte weergave van naam, doel, handelingsgebieden, doelgroep, praktische toepassingen, klinimetrische beoordelingen, bron/handleiding en een vermelding of het kind mede betrokken is bij de afname en meebepalend is voor het formuleren van doelstellingen. Onderaan in de tabel noteerden we bevindingen van de leden die na de bespreking en soms na uittesten naar voor kwamen. Een mooi schema. Dit was meteen de laatste activiteit van deze werkgroep. We kijken met tevredenheid terug op zes vruchtbare werkjaren.

>> Een kijk op het oog: update 2012 
 

Psychomotoriek: bewegen in de grote ruimte

Afgelopen werkjaar kwamen verschillende onderwerpen kort aan bod. We spraken over onze groepstherapieën, meer bepaald over welke motorische groepen worden georganiseerd in de verschillende centra. Binnen het thema stretching zochten we antwoorden op de meest gestelde vragen: Welke spiergroepen, hoe en wanneer ? We oefenden verschillende technieken in voor het stretchen van de hamstrings, triceps surae, iliopsoas, adductoren, tensor fascia latae en pectoralis. Het onderwerp ‘ruimtelijke oriëntatie in de grote ruimte’ kwam vrij uitgebreid aan bod met diverse programma’s, begrippenlijsten, tests, oefeningen en spelletjes. Een Dropbox werd opgestart met als voornaamste doel oefeningen én verslagen van onze werkgroep te verzamelen. De laatste vergadering werd een praktijkvoormiddag. De studiedag ‘De romp als keypoint voor houding, evenwicht en mobiliteit/praktijkgericht inoefenen van geriatrische en neurologische revalidatieconcepten. Zijn deze ook bruikbaar bij kinderen?” van Wim de Wilde en Koen Deweerdt werd grotendeels overlopen. Collega Anne Logiest ten slotte gaf een praktijksessie relaxatie en (kinder)yoga.
 

ADHD

We hebben vorig werkjaar geopteerd voor één groot werkpunt, namelijk het uitwerken van een informatiepakket waaruit we kunnen putten in onze werking met leerkrachten. Bedoeling is ruim informatie te verzamelen waaruit we dan, afhankelijk van de concrete hulpvraag, de gepaste informatie en werkvormen kunnen putten. Deze informatie werd gebundeld in drie grote rubrieken: (1) algemene informatie over ADHD: een essentieel onderdeel in het begeleiding van leerkrachten bestaat uit het geven van adequate, maar relevante informatie over ADHD wat betreft kenmerken, oorzaken, verklaringsmodellen, aanpak op diverse vlakken, medicatie, enz. Het is ook de bedoeling in ‘desinformatie’ van antwoord te kunnen dienen. De relevantie moet bekeken worden vanuit de taak van een leerkracht naar het kind toe; (2) aandacht voor de relatie met het kind, de attitude als leerkracht en de visie op opvoeding, leerprocessen en stoornissen; en (3) gedragshantering: de kernsymptomen van ADHD zijn gedragingen die sterk opvallen in het schoolsysteem, zowel in de klas als in de andere schoolsituaties. Het aanpakken van gedrag dat de gestelde regels overtreedt, is een belangrijk aspect in de begeleiding van kinderen met ADHD die zelfsturing missen. Positief geformuleerd: het aansturen op het opvolgen van afspraken in de klas en op school is een belangrijke invalshoek in de aanpak van kinderen met ADHD. De informatie wordt onder werkgroepleden gedeeld via Dropbox. In elke rubriek is er een overzichtstabel van alle bestanden die via hyperlink oproepbaar zijn. Enerzijds zijn dat teksten, maar ook powerpoint-bestanden, brochures, boekjes, enz. Veel van dit materiaal is door de leden voor de eigen werking uitgewerkt en beschikbaar gesteld voor de collega’s. Daarnaast zijn er ook lijstjes van publicaties en materiaal die elders verkrijgbaar zijn, uiteraard ook met verwijzing naar diverse websites. Regelmatig komen ook kleinere punten aan bod. Recent kwam er bijvoorbeeld nieuwe medicatie op de markt in België voor ADHD (Equasym), wat ook methylfenidaat als werkzame stof heeft. Er werd aangegeven dat de artsen in de centra ruim informatie bij de firma kunnen krijgen. Ander voorbeeld: In één van de centra zijn ze momenteel bezig met het uitwerken van een visie rond adolescenten met ADHD. Het is de bedoeling om groepstherapie rond sociale vaardigheden voor hen op te starten. Er werd gepeild naar ervaringen in andere revalidatiecentra. Een laatste voorbeeld: de vraag wordt gesteld of de ASET-training (Aandachtsstoornissen: Subtypering en Ervaringsgerichte Training) (Thiery & Anthonis) interessant is. Een vaste rubriek is het doorgeven van informatie over komende of gevolgde vorming. Daaruit blijkt dat er nogal wat variatie zit in de kwaliteit van de diverse studiedagen en workshops. Het is handig om elkaar te sturen in het al of niet volgen van dezelfde vorming in de toekomst. Zo volgde een collega een studieavond voor ouders en professionelen die her en der in Vlaanderen georganiseerd werd. Het thema was ‘De A in ADHD/ADD’. De avond startte goed door de criteria van aandacht uit de DSM-5 toe te lichten en te laten concretiseren in subgroepjes, maar voor de rest werd er weinig duiding gegeven en kwam er geen informatie over de aanpak. Een aantal ouders had terecht kritiek omdat ze te weinig concrete tips kregen. De spreker beperkte zich tot twee tips: ‘Als ouder moet je leren accepteren dat er aandachtsproblemen zijn’. Na wat aandringen volgde tip 2: ‘De beertjes van …’. Conclusie, zowel voor ouders als professionelen een afrader.
 

Sociaal werk

Het afgelopen werkjaar kwam onze werkgroep vijf keer samen. Zoals elk jaar heeft de intervisie als doel sociaal werkers van elkaar te laten leren en zich gesteund te voelen in hun werk a.d.h.v. praktijkervaringen en voorbeelden. Het ICF-model werd als jaarthema gekozen. Via dit model werd de identiteit/plaats van de sociaal werker zichtbaarder. Hoewel het ICF in de meeste centra al geïntegreerd is, werd het echter duidelijk dat dit model in elk centrum lichtjes verschillend toegepast wordt. Dit maakte het voor de groep moeilijk om tot een consensus te komen. We leerden dat niet zozeer de manier waarop het schema ingevuld wordt, maar wel het praten over de verschillende aspecten belangrijk is in een teamwerking. Elke vergadering kwam er ook rechtstreekse feedback vanuit de werkgroep ICF. De uitwisseling van good practices werd door de groep als een meerwaarde ervaren. Ook dit jaar werd het onderling vertrouwen groter, wat de mogelijkheid om vrijuit te praten versterkte en algemeen als positief ervaren werd. Aan de hand van casusbesprekingen werden algemene werkmethodieken besproken en overlopen. Naast het jaarthema was er ook aandacht voor actuele thema’s zoals het M-decreet en integrale jeugdzorg.
 

Preventieadviseurs

De werkgroep Preventie biedt aan preventieadviseurs in de CAR een overlegplatform waarin wijzigingen of onduidelijkheden in de welzijnswetgeving besproken worden. Wegens de omvangrijke taak om aanpassingen te realiseren met de beperkte middelen en tijd voorhanden, is er nood is aan regelmatig overleg om de wet als het ware te vertalen naar ieders specifieke situatie. Dit jaar werden opnieuw meerdere thema’s uit de welzijnsdomeinen geselecteerd, waaronder de wetswijzigingen rond brandpreventie, psychosociaal welzijn, elektriciteit, het gewijzigd takenpakket van de externe diensten voor preventie op het werk, enz. De vraag rijst daarbij welke persoon of dienst over toereikende professionele kennis beschikt om de noodzakelijke risicoanalyses uit te voeren. Of aan welke opleidingen we moeten deelnemen om de nodige kennis te vergaren of uit te breiden. De digitale werkvorm via Dropbox blijft voor verbetering vatbaar, waarbij in hoofdzaak praktijkgerichte voorbeelden onderling uit te wisselen zijn. We verwelkomen nieuwe leden van harte in onze werkgroep, op voorwaarde dat ze de basisvorming preventie hebben gevolgd.
 

Gehoor en verstandelijke beperking

Algemeen werd er stilgestaan bij de obstakels die het inschakelen van een systematische screening van gehoor en algemene zorg voor het oor en gehoor in de voorzieningen bemoeilijken. In het takenpakket van een logopedist/audioloog in een voorziening voor personen met een verstandelijke beperking vormt zorg voor gehoor een klein onderdeel en zijn de middelen beperkt. De voorzieningen beschikken niet over middelen om screeningstests aan te kopen, waarmee snel geselecteerd kan worden bij welke personen uitgebreidere testing nodig is. Ze proberen via samenwerking met ziekenhuizen en/of revalidatiecentra toch te voorzien in minimale zorg. Vooral voor kleine voorzieningen blijven deze mogelijkheden echter beperkt. Ook de controle op het gebruik en het onderhoud van hoortoestellen vragen veel aandacht en tijd. Wié verantwoordelijk is voor deze opvolging, varieert naargelang de voorziening: soms neemt de medische dienst dit deels op, soms de dienst Logopedie, soms de opvoeders. Elke werkwijze heeft voor- en nadelen. Dit werkjaar hebben we specifieke focus gelegd op de zorg voor het oor en gehoor bij personen met een verstandelijke beperking en ASS. Er werd aandacht besteed aan de verwerking van auditieve prikkels, het belang van screening en diagnostiek in functie van vroegdetectie van gehoorverlies en er werd nagedacht over specifieke aandachtspunten in de hoortoestelaanpassing. De werkgroep dacht naast intervisie ook na over initiatieven om het werkveld en omgeving van personen met een verstandelijke beperking te inspireren wat betreft aandacht voor gehoor en gehoorverlies bij personen met een verstandelijke beperking. Een eerste draft voor een folder voor ouders werd ontwikkeld, het idee om een bevraging uit de sturen naar het werkveld wordt verder geconcretiseerd.

>> Projectwebsite 'Rita hoort niet goed' (online publicatie, sensibiliserend filmpje, enz.)
 

Werkgroep ad hoc

Tablets en co

Het voorbije jaar hield de ad hoc werkgroep ‘Tablets en co’ verder de vinger aan de pols op het vlak van het gebruik van games en andere digitale tools in het remediëren en compenseren van schrijfmotoriek. Nieuwe software en tablet-apps werden besproken en toegevoegd aan de website www.digitalepengreep.be. Naast Facebook en Twitter is de website sinds 2015 ook actief op Pinterest. Daarbuiten werden ook evoluties en concrete projecten omtrent het ruimer gebruik van ‘serious of applied gaming’ in de hulpverlening besproken. Verschillende leden van de werkgroep werden betrokken bij het opstarten van master- en bachelorproeven rond de beoordeling van apps, effectenmeting van apps en het ontwikkelen van een ergonomisch tafelblad voor schrijfremediëring met behulp van een tablet. Verder werd ook een vorming over het gebruik van tablet en pc in de remediëring en compensatie van schrijfmotoriek voorzien. Daarnaast finaliseerde de werkgroep advies bij het ontwikkelen van de app Chalkie (o.a. lettervorming, letterverbinding, visualisaties, design, visueel-ruimtelijke games) en speelde ze een rol in het bètatesten en de introductie van de app aan het grotere publiek. Tot slot werd al een aanzet gegeven tot het opstarten van een samenwerking met mensen uit de Vlaamse onderwijsnetten om een gedeelde visie te formuleren over het remediëren en compenseren van schrijfmotoriek.

>> Website 'De digitale pengreep'

 

Sig vzw - Pachthofstraat 1 - 9308 Gijzegem
tel. 053 38 28 18 - fax 053 38 28 19 -