Projecten

Sensibilisering via projectwerking

Sig zet regelmatig projecten op over inclusie en integratie van personen met beperkingen. We willen het ruime publiek bewust maken van de (soms heel ruim verspreide) aanwezigheid van beperking in de maatschappij. Dit gebeurt ofwel op vraag van en/of in samenwerking met andere organisaties, ofwel in de schoot van Sig. 
 

Actuele projecten

Het resultaat van een project kan allerlei vormen aannemen: een website, een publicatie, een toneelvoorstelling, enz. Momenteel lopen deze projecten:

Er is ook een lijst van projecten waaraan Sig de voorbije jaren werkte.
>> Meer info over afgeronde projecten
 

Volgens Willy

Sig lanceert Volgens Willy, een nieuwe reeks (voorlees)boeken voor, over en opgedragen aan personen met een verstandelijke beperking.

Het concept: werken met uit het leven gegrepen thema’s

Dit vernieuwende concept belicht in korte verhalen de beleving van een bewoner, volledig vanuit zijn perspectief. De verhalen zijn stuk voor stuk uit het leven gegrepen. Ze zijn geïnspireerd op 25 jaar praktijkervaring van de auteur Johan Engels, een begeleider in een leefgroep van personen met een verstandelijke beperking.

Elk verhaal verschijnt apart in boekvorm (36 bladzijden, met hardcover, in vierkleurendruk en op een handig vierkant formaat van 22x22 cm) en behandelt telkens een thema dat aansluit bij zeer herkenbare situaties uit de praktijk:

  • een opvoedster die weggaat
  • verliefd zijn
  • een inbreuk op de vertrouwde structuur door een feestdag midden in de week
  • omgaan met rouw
  • enz.

Het idee is gegroeid vanuit een heel concrete vraag van bewoners zelf: bestaan er boeken die over ONS gaan, over leven in een leefgroep? Dit als repliek op het wekelijkse voorlees-uurtje dat vastliep op sprookjes en andere kinderboekjes. Deze vraag stemde tot nadenken en gaf de aanzet voor de uitwerking van dit concept.

 (vergroot)

 (vergroot)

De proefontwerpen werden zeer positief onthaald door bewoners met een divers verstandelijk niveau. We probeerden de boekjes uit bij het voorlezen en bij het zelfstandig lezen, maar ook als kijk- en prentenboeken. Ook docenten aan de opleiding Bachelor Orthopedagogie en medewerkers van een aantal organisaties waren enthousiast. Dit project, dat mee werd uitgewerkt door Ben Wuyts en Luc Kockelbergh, kreeg alvast ook de steun en goedkeuring van Will Tura, zijn uitgeverij Jean Kluger NV, K3 en Studio 100, Clouseau en EMI Belgium.

>> Meer info op www.volgenswilly.be - In de toekomst hopen we op deze website pagina’s te maken die bedoeld zijn voor personen met een verstandelijke beperking, met daarop spelletjes, zoekopdrachten en andere oefeningen die kunnen bijdragen tot het op maat bespreekbaar maken van de thema’s uit de boekjes.

>> Bestel hier deel 1: Willy en Zwans
>> Bestel hier deel 2: Wonen in de Groene Leefgroep
>> Bestel hier deel 3: Emma is mijn lief! 
>> Bestel hier deel 4: Deel 4: Pepe Maurice is dood 
 

   

 

 

(Te) veel dB is niet OK
>> Over lawaaipreventie bij kinderen en jongeren

We leven in een luidruchtige maatschappij en de gevolgen daarvan zijn niet meer te negeren. Het staat meer en meer in de (pers)belangstelling dat mensen veel te vroeg aan gehoorverlies lijden door blootstelling aan té veel lawaai. Zich bewust zijn van gevaren en jezelf preventief (leren) beschermen zou eigenlijk even normaal moeten zijn als eten en drinken, want…

Wist je dat …

  • gehoorschade al kan optreden bij blootstelling aan 80 dB
  • gehoorschade pas écht opvalt als het al te laat is?
  • gehoorschade niet meer te herstellen is?
  • gehoorschade grote gevolgen heeft voor het sociaal leven?
  • het iedereen kan overkomen, jong en oud… ook u?
  • op feestjes, concerten of andere voorstellingen gemakkelijk waarden van meer dan 100 dB worden gehaald?
  • dit te vergelijken is met een paar uur luisteren naar het lawaai van een drilboor?
  • dit al na enkele minuten blijvende schade kan opleveren?
  • preventie en bescherming van het gehoor deel zouden moeten uitmaken van de opvoeding?

Kinderen (zelfs de allerkleinsten!) en jongeren zijn een kwetsbare groep. Ouders zijn zich dikwijls niet bewust van de gevaren of onderschatten de gevolgen. We zijn gewoon aan het ‘lawaai’, maar toch lopen kinderen dagelijks schade op die veel te vroeg gevolgen zal hebben omdat ze minder goed horen.

Sig biedt i.s.m. de afdeling audiologie van de Arteveldehogeschool Gent drie vormingsessies voor ouders en/of andere zorgdragers:

  • Draag zorg voor kleine oortjes!
    Over bescherming en preventie bij kinderen van 0 tot 3
  • Té veel lawaai? Gehoor bye-bye!
    Over risico's en preventie bij kinderen in kleuter en lager onderwijs
  • Nu een MP3 speler, straks een hoorapparaat?
    Over risico's en zich als jongere (nog) beter te (leren) beschermen

Deze vormingen zijn opgenomen in het Sig-aanbod vorming op maat.

>> Meer info
 

Anders naar de bib
>> Bezoek op maat van personen met een beperking of ontwikkelingsstoornis

Als openbare instelling heeft de bibliotheek verschillende functies. Naast een plaats waar informatie en kennis wordt doorgegeven is het ook meer en meer een ontmoetingsplaats van mensen met een verschillende (culturele) achtergrond en verschillende mogelijkheden en beperkingen. Omgaan met diversiteit behoort dan ook tot de kerntaken van de bibliotheek als maatschappelijke actor.

Vanuit die visie is Sig in 2001 met medewerking van het VCOB en steun van de Cera Foundation van start gegaan met het project Anders naar de bib. Met dit project hopen we een brug slaan tussen mensen met een beperking en bibliotheken. We willen dat mensen met specifieke problemen de bibliotheek ‘ontdekken’ als een voor iedereen toegankelijke plaats waar ook zij welkom zijn. Anders naar de bib biedt bib-medewerkers informatie over een aantal beperkingen en ontwikkelingsstoornissen, met veel tips over hoe hiermee kan worden omgegaan. Om tegemoet te komen aan de vraag om elke rondleiding ‘op maat’ te maken voor personen met een beperking is alle materiaal samengebracht op een website en een infobrochure.

>> Bezoek de website Anders naar de bib
>> Meer info over de brochure Anders naar de bib
 

www.infoNAH.be
>> portaalwebsite over niet-aangeboren hersenletsel

Deze portaalwebsite heeft tot doel om alle initiatieven m.b.t. NAH in Vlaanderen te verzamelen en hierbij een gids te zijn voor mensen die persoonlijk, in hun directe omgeving of professioneel te maken krijgen met NAH, een niet-aangeboren hersenletsel. U vindt er onder meer informatie over NAH, waar je terecht kan voor hulp, waar je lotgenoten kunt ontmoeten, nuttige links naar andere sites, enz.

De informatie is onderverdeeld in drie categorieën: voor mensen met NAH, voor familie (mantelzorg) en voor hulpverleners.

>> Neem een kijkje op www.infoNAH.be
 

Rita hoort niet goed
>> Gehoorstoornissen bij volwassenen met een verstandelijke beperking

Volwassenen met een verstandelijke beperking hebben vaak te kampen met gehoorverlies, maar hun begeleiders merken dit zelden op. Niet of minder goed reageren op geluid wordt vaak toegeschreven aan hun algemene ontwikkelingsniveau, aan gedragsproblemen, veroudering of dementie. De ervaring leert nochtans dat een hoorapparaat de kwaliteit van leven aanzienlijk ten goede komt. Deze campagne wil hiertoe bijdragen.

>> Neem een kijkje op www.ritahoortnietgoed.be
 

Afgeronde projecten

Hieronder een aantal projecten waarrond Sig de voorbije jaren werkte. We sluiten niet uit dat hierop een vervolg komt of dat een project in zijn geheel wordt hernomen. Over sommige projecten werd in Sig een publicatie uitgegeven. U vindt de nodige links bij de projecten zelf.

Sporen in het onbestemde
>> Theatervoorstelling over NAH (door mensen met NAH)

Voor de derde keer op rij ging Sig samen in zee met toneelgroep Ter Duinen voor de bekendmaking en boekingen van hun theaterstuk 'Sporen in het onbestemde'. De acteurs, allemaal mensen met een niet-aangeboren hersenletsel (NAH), werkten dit stuk samen met regisseur Griet Carlier uit tot een aaneenschakeling van verhalen, anekdotes en situaties die zich voordoen op een metaforische treinreis. Deze voorstelling werd ondersteund met geluidseffecten en videoprojecties.

Mensen nemen de trein om ergens heen te gaan, met een bepaalde bestemming voor ogen. Je kan familie of vrienden gaan bezoeken, een vreemde streek gaan verkennen of gewoon onromantisch enkel voor het werk sporen. Maar mensen kunnen ook met de trein reizen om weg te vluchten van de plaats waar ze zijn, de situatie waarin men verkeert. Het doel van een treinreis kan dus zeer verschillend zijn, maar doet dat er eigenlijk toe voor de rit zelf?

In dit toneelstuk stapten de mensen op de trein en merkten al gauw vreemde zaken op: iedere reiziger had een andere bestemming maar ook een ander vertrekpunt, je stapte niet zo maar af waar je wilde, mensen leken wel te veranderen. Sommigen waren niet zomaar medereizigers, anderen leken van meer te weten. Niet enkel de ruimte werd dooreen geschud, maar ook de tijd leek zijn eigen weg te gaan. Enkel de manier waarop je met de situatie omgaat, heb je in eigen hand. De trein doet ons een beetje denken aan het leven: je stapt vol verwachting op, alleen of met iemand. Je kiest welke trein je neemt, welke bestemming je wil, hoe lang en hoe ver je wilt reizen, maar de reis zelf wordt bepaald door tal van externe factoren

De link tussen de treinreis en de werkelijkheid is snel gelegd, deze tussen de werkelijkheid en het leven met NAH ook. Door de treinreis ervaren de acteurs opnieuw dat leven met NAH heel nauw verbonden is met het leven zonder. We nemen de toeschouwer graag mee op onze magisch-realistische reis door de tijd, door de wereld, door het leven.

Met dank aan


 

Omgaan met personen met een handicap

Omgaan met personen met een handicap kun je leren. Dat is ook de mening van het in 2002 opgerichte Oost-Vlaamse Provinciaal Platform voor Toegankelijkheid. Sig werkte op vraag van de provincie Oost-Vlaanderen een cursus uit voor het museumpersoneel, het onthaalpersoneel, de sportdienst en de openbare besturen. Hierin staat omgaan met mensen met een handicap centraal. Later kwamen ook aanvragen van verenigingen voor natuurgidsen en uit culturele centra.
 

NAH-vormingspakket voor thuiszorgwerkers

Personen met een niet-aangeboren hersenletsel (NAH) komen na een intens revalidatieproces terug thuis. Om dit mogelijk te maken wordt er meestal een netwerk van thuiszorgdiensten ingeschakeld. De eerstelijns thuiszorgwerkers zijn echter niet altijd goed vertrouwd met de specifieke hulpvragen en eigenschappen van personen met NAH.

SEN vzw, het Steunpunt Expertise Netwerken, gaf Sig de opdracht een project uit te bouwen over de thuiszorg bij personen met NAH. Het doel van dit project is een vormingspakket samen te stellen, waardoor de eerstelijnsmedewerkers van thuiszorgdiensten handvatten krijgen om hun omgang met personen met NAH te verbeteren.

In een eerste fase maakten we een inventaris van de bestaande knelpunten en problemen die deze eerstelijnsthuiszorgwerkers ervaren. Verder lijstten we ook de bestaande vormingspakketten op die aanwezig zijn in ziekenhuizen, hogescholen en universiteiten. Ten slotte werden de ziekenhuizen en revalidatiecentra ook bevraagd naar eventuele ervaren problemen tijdens de nazorg. Op basis van deze gegevens werd, in overleg met een team van deskundigen (zowel inhoudelijk als vormelijk) een concreet vormingspakket samengesteld. Wouter Lambrecht werkte dit pakket uit.

>> Download brochure Tips voor thuiszorgers over NAH (PDF - 860 kB)
>> Meer info over het vormingspakket thuiszorg (SEN vzw)
 

Hoed je voor papier
>> Toneel door en over mensen met een niet-aangeboren hersenletsel (NAH)

Wat doe je na de grote crash? Als alles daar ligt als één grote puinhoop? Hoe bouw je alles weer op?
Aangezien een ‘reset’-knopje niet bestaat, gaan we samen op zoek naar wat voor ons belangrijk is.

 

Voor het maken van dit toneelstuk hebben we op een heel ervaringsgerichte manier gewerkt. Regisseur Jacques Goetmaeckers liet de acteurs, allen mensen met een niet-aangeboren hersenletsel (NAH), op diverse manieren brainstormen en schreef de toneeltekst op basis van hun inbreng. De acteurs zijn verbonden aan De Nieuwe Notelaar, een woon- en dagvoorziening voor volwassenen met NAH (OCMW Brugge). Sommigen van hen speelden eerder mee in het toneelsteuk NaNaH, een sprookje over de werkelijkheid. Anderen staan voor het eerst op de planken.

Mensen met NAH hebben in de loop van hun leven een blijvende hersenbeschadiging opgelopen als gevolg van een traumatische gebeurtenis (bv. een verkeersongeval, een hersenbloeding of een tumor). De gevolgen van het letsel zijn voelbaar op allerlei manieren: problemen met het geheugen, met aandacht, planning, emoties, gedrag, taal, sociale interactie, motoriek, enz.

In de beleving van mensen met NAH is het trauma een onomkeerbare breuk tussen het leven vóór en na het hersenletsel. Dit toneelstuk getuigt van deze beleving. Het gaat in op de emoties die hierbij loskomen. Het is tegelijk een originele en beklijvende manier om sensibilisatie te voeren rond NAH.
 

Ik herken je niet meer
>> Samen-leven na een niet-aangeboren hersenletsel

Dankzij de steun van de Koning Boudewijnstichting en de Nationale Loterij kon Sig in 2006 het project 'Ik herken je niet meer. Samen-leven na een niet-aangeboren hersenletsel' realiseren, in het kader van de projectoproep 'Mijn bijzonder brein'. Tussen maart en december 2006 werden er 27 vormings- en ontmoetingsmomenten voor partners en familieleden van personen met NAH georganiseerd. Onder de titel Ik herken je niet meer werd eveneens een publicatie uitgegeven (een initiatief in samenwerking met vzw SEN) met allerlei tips en informatie over NAH en hoe de persoon en zijn omgeving ermee kan leren omgaan.

>> Online versie van de publicatie Ik herken je niet meer (SEN vzw)
 

NANAH, een sprookje over de werkelijkheid
>> Toneel door en over mensen met NAH

In 2005 en 2006 plande Sig een aantal toneelvoorstellingen onder deze titel. In het stuk werd de sprookjesfiguur NANAH heen en weer geslingerd tussen de realiteit van leven met een hersenletsel en de vlucht in een droomwereld. Het werd gebracht door acteurs met een niet-aangeboren hersenletsel. Toneelspelen doet in sterke mate een beroep op vaardigheden zoals communicatie, aandacht en geheugen. Net deze vaardigheden zijn voor de acteurs, in dit geval dus personen met NAH, problematisch geworden. De cast bestond uit tien patiënten van het dagcentrum en tehuis Ter Duinen te Brugge. Eén personeelslid nam de rol van verteller op zich en zorgde voor de vlotte overgang tussen de verschillende scènes. Jacques Goetmaeckers schreef de toneeltekst en stond in voor de regie. Enkele reacties:

"Alle personages spraken me aan, de inhoud was heel duidelijk, het verhaal perfect uitgelegd."
"Het deed deugd te zien dat jullie op het podium jezelf konden zijn: tijdens de nabespreking merkte ik dat jullie helemaal niet anders waren..."
"Ga nog maar een tijdje door, er moeten nog veel ogen geopend worden!"

 

Poëzievoorstelling 'Thee drinken in de woestijn'

Michèle Van Overstraeten was 34 jaar toen ze bij een operatie NAH opliep. Haar verhaal noteerde ze in gedichten, waarin ze verlangen en gemis bezweert met hardnekkig zoeken naar de toekomst. Sig publiceerde in 2006 haar tweede gedichtenbundel Thee drinken in de woestijn. Het uitbrengen van deze bundel gaf in 2006 en 2007 aanleiding tot de organisatie van poëzievoordrachten. De gedichten kwamen niet enkel uit de tweede bundel, maar ook uit vroeger werk of heel recent werk. Michèle droeg zelf een aantal gedichten voor. Het geheel werd aangevuld met beelden uit het leven van Michèle. Enkele reacties:

"Dit is een project dat voor veel mensen een onnoemelijke ondersteuning is."
"Je positieve kracht is een voorbeeld, is inspiratie voor iedereen."
"Om stil van te worden en kracht uit te putten ..."
"Verrassend... aangenaam... zeer ontroerend... hard en teder tegelijk!"

 

Poëzievoorstelling Katelijne Vyncke

Voor de tentoonstelling van Katelijne deden we beroep op het zesde leerjaar van de Vrije Gemengde Basisschool van Destelbergen. De kinderen lieten zich inspireren door de gedichten en maakten hier kunstwerken bij. Op de openingsavond van deze kleurrijke tentoonstelling waren een honderdtal belangstellenden aanwezig.

"Lieve mensen, wat moe, maar gelukkig door jullie aanwezigheid. Jullie hebben van 5 oktober 2006 een heel bijzondere avond gemaakt om nooit te vergeten! " - Groetjes Katelijne
 

Zit het in mijn genen?
>> Voorkomen of genezen van genetische aandoeningen

Op 18 maart 2004 organiseerde Sig met de steun van de Koning Boudewijnstichting en de Provincie Oost-Vlaanderen een debatavond rond dit thema. De aanzet tot dit forum was de vooruitgang van de biotechnologie waardoor artsen meer zicht hebben op risicofactoren voor genetisch bepaalde aandoeningen bij kinderen.
 

Gewenst of ongewenst?
>> Filosoferen over handicap

In 1997 werkte Sig een reeks gespreks- en discussieavonden uit rond vragen als: Mag een kind met een handicap in deze tijd geboren worden? Het panel bestond uit een aantal professionele en ervaringsdeskundigen. Dit debat is in boekvorm uitgegeven en kan worden uitgeleend in de Sig-docudienst. Hetzelfde thema was de inzet van een soortgelijke reeks debatavonden in 2000 (Wij samen, zij apart - Filosoferen over handicap).

 

Sig vzw - Pachthofstraat 1 - 9308 Gijzegem
tel. 053 38 28 18 - fax 053 38 28 19 -